Havadan Tozdan

Öyle derler ne demek olduğunu da pek bilmem ama çokluk ifade ediyor olmalı. DMI’nin İstanbul Bölge müdürünün ifadesi ile yeni adı “toz taşkını” olan olay. Sahraya sığmayan tozlar dışarı taşıyor olsa gerek.Üst atmosferde de biriyormuş ve de yağmurla yağıyormuş. Vallahi onlar işin sahibi onlar bilmeyecek te ben mi bileceğim.
Neyse efendim bugünlerde fırtınaya rağmen havadaki sisimsi görüntünün nedeni Sahra tozları. Yetkilere göre belki erezyonla taşınan tozlar ama siz bilin ki bunların tamamı Sahradan gelen tozlar.

Birde vergilerimizle kurulan milyonlarca dolar harcanan Hava Kalitesi İzleme istasyonları var. Bu olayları ölçebilmek için kurulmuş ki bizi etkileyen doğal koşulları bilelim AB kurallarına ne kadar uyabiliriz görelim. Ama bizim bazı şehirlerimizdeki “uzman”lar öyle uzmanlaştılar ki hava kalitesi açısından hemen girdik AB ye. İnanmıyaaksınız ama aletin yüksek ölçtüğü değerleri sırf idarecilere yaranabilmek amacı ile değiştiriyorlar. Yetkilieri hoşanmıyor bu lafımdan ama alenen masa başında ölçüm yapıyorlar. Mesela bugün de dahil(15 Şubat 2010) Bir şehir olması gerektiği gibi PM 10 olarak adlandırılan değeri 510 mg olarak ölçüyor ve bu değer sınır değerlerin kat kat üstünde. Hemen yanıbaşındaki şehir havasını iyi göstermek için kaç ölçüyor dersiniz. 40 mg. Toz oraya giremiyor yasaklı. İşin en kolayını yapanlar böyle durumlarda aleti kapatıyor ve hava kalitesi ölçmüyor işi hallediyor.Kimi bakıyor ki değer yükseliyor o değerleri listesine koymuyor. Ama öyle bir ilimiz var ki ta uzaklarda Karadenizin doğusunda doğruluk dürüstlük timsali. Ne gelirse onu ölçüyor. Toz Akdenizden giriyor ülkemize İç Anadoluyu Ege’yi katediyor çeşitli illerde çeşitli değerler olarak ölçülüyor buna Başkentimiz de dahil, ama Karadenizin doğusuna gidince olması gerektiği gibi yüksek değerler ölçülüyor yine.

İnanılır gibi değil, masa başında havamızın kalitesinin nasıl olacağına karar veriliyor.
Hava izleme İstasyonları PM10 değerlerini ölçüyor değerler çok yüksek alarm vermemiz lazım seviyesine geldik diyor.
Herhalde laf işitmekten korkan yöneticiler de hakiki değerleri atıyor ve masa başında üretilen değerleri giriyorlar sisteme.
Biz de zannediyoruz ki havamız keka, toz duman yok.
Yetkililerden dahamı iyi bileceksiniz…Ya öyle görünmüyor ertafta toz duman çok diyorsanız hemen bir göz doktoruna gidin, sizin gözünüz de aklınız da taşkına uğramış olmalı….

Ayın 15 kadar durum belirginleşti. Özeti yukarıda. Nedeni Atlantikte North Atlantic Oscillation NAO olarak bilinen indeks. Yine kararlı negatif hale geldi. Bu Akdeniz havzası için nemli bol yağılşı bir hava demektir. Aman hocam falan demeyin ne kadar yağarsa yağsın hepsine ihtiyacımız çok. Yer üstü belki tamam ama hala besleyecek yeraltı kaynaklarımız çok. Bol toz da beklemekteyiz bu da sağlık sorunlarının depreşmesi demek oluyor. Artık Akdenizin güneyine “cemre” düştü düşecek. Üst taraflarda cemre düşmüştür bile bu da daha çok yağış daha çok lapa lapa kar demek olacak. Doğu Anadolu’da şimdiye kadar biriken kar 1 ise bundan sonraki her bir yağış bir bu kadar daha kar bırakacak. Perşembe günü yine sert lodos yurtta esip duracak. Perşembe günü batıdan yurda giriş yapacak olan aşırı yağışlı hava yine bol boı su bırakacak. Yüskelerde kar olsa bile bunlar geçici ancak dağlarda kar metrelerce depolanabilir yer seviyesi tutar belki tutmasına ama uzun soluklu kalıcı olamaz.

Perşembe Cuma toz da çok o nedenle her yer daha kaygan olacak, aman dikkat. Kayarsınız, siz kaymazsanız bu durumdan haberi olmayanlar kayar gelir size çarpar. Bu uyarım pilotlar için de geçerli, canını seven daha sert insin. Yolcular biraz söylensin varsın ama teker yere değdiğini anlasın , kibar inerseniz pistin sonunda el ayak flap rüzgar motor frenleri ile dahi durmazsınız.

Suyun önünü de açın. Perşembe furyası sonrası Cumartesi yeni bir hava akımı batıdan yurda dalacak.

Deniz kenarinda evleri su basan ülke konumunda olmak istemiyorsak suyun akacağı kanalları yolları temiz tutmak durumundayız.

Güney sahillerimizde her fırtına kıyı kenar çizgisini ihlal edip o sınırların içerisine ev bark yazlık yapanları endişelendiriyordur eminim. Aman hemen duvar örelim denize set çekelim tartışmaları balşıyordur ama nafile. Tabiat ana bu sınırı ihlal edenleri malesef hiç ama hiç affetmiyor. Bol toz yağış bu sene için bol ürün demek. Tarlasını nadasa bırakanlar için bir felaket haberi bu elbette. Boşa harcanan bir sene daha sonra da gelir az der dururuz. Ah şu batıl inançlar bir yok olabilse. Ama anız yakanlar için de elbette şart, tarlasını anız yakıp “katledenler” en az bir sene beklemek durumunda ama boşu boşuna nadasa bırakanların gelirimiz az demeye hiçte hakları yok. Ben devlet olsam nadasa bırakandan bir de vergi alırdım, boşa harcanan milli servet niyetin. Anız yakanları da toprağı katletmek suçundan yargılardım, çünki yaptıkları malesef o. Bana sen ne anlarsın diyenler çoğalmıştır, daha fazla tepki almadan ben müsade isteyeyim. Çok bilenlere de bir sorum olacak elbette cevap veremeyecekleri cinsten. Yüzyıllardır aynı topraklarda sadece yağmuru görünce gül gibi gelişen ormanlara ne diyeceksiniz. Bakanlık her sene uçaktan milyonlarca toz gübre atıyordur eminim.

Saygılarımla,

Cemal Saydam

Isınıyoruz ama sıcaklıklar eksi bilmem kaçtan sonra ancak 4-5 derece artacağı için halen de soğuk ama artık hava değişme yolunda ve her geçen saat ve gün sıcaklıklar hafta sonuna kadar yükselecek.
Çarşamba nefes alma dönemi lodos batıda zamanla çok kuvvetlenecek ve gece geç saatlerde yeni ve etkili yağışlı hava batıdan kapımızı çalacak. Lodos ve toz da beraberinde geleceği için ve tozdan değil ama içerdiği organik fraksiyondan dolayı da yağışa neden olan bulut oluşturma çekirdeği sayısını hızla arttıracağı için ve de üst atmosferde halen soğuk hava olduğu için bol bol yağış alacağız. Kıyılarda yağmur biraz iç kesimlerde sulu kar ama yükseklerde de bol bol kar yağacak. Cuma günü yağışları her yerde dün izlenen kadar olmasa da devam edecek. Yağışlar sulu kar olan yerlerde yağmura kar olan yerlerde sulu kara dönecek. Alt ataraftaki donmuş ve soğuk karın üzerinde bu daha sulu kar dağlarda olası çığ felaketinin habercisidir, dikkat etmek dağlardan yamaçlardan uzak durmak lazım.
Cumartesi ve Pazar günleri de bol bol yağmur alacağız, peşpeşe AB batıda oluşacak ve kapımız çalacak her yerde ve de etkili lodos hakim olacak bol olmasa da toz da getirecek. Doğal poyrazmatikli günlere elveda diyeli bir iki gün olmuş olacak ve doğal olarak ister istemez bilmeden detoksalanmış kanınız yeniden okzalat ile dolmuş olacağı için tüm sağlık sorunlarınız yeniden depreşmeye başlayacak malesef.
İşte biraz öngörüsü olan işadamlarına olan ihtiyacım da bundan dolayı. Daha birkaç gün önce gerçekleşen doğal poyrazmatikli günleri her an her yerde sürdürmek ve kandaki okzalat seviyesini en alt düzeyde tutmak ve insanların sağlık sorunlarına en azından lodos ile gelen ve ona çürük hava sıfatını ekleyen tüm dertlerini yok etmek mümkün. Karada havada denizde evinizde çalışma ortamınızda ve aracınızda. Düşünsenize aracınıza girince baş ağrınız geçiyor, astımınız birden azalıyor inanın ki inmek istemez insan.
Bunun bilimsel desteği de yayınlanmış durumda. Tozlu havanın nasıl migren ağrısını tetiklediğini bilim dünyasında ilk kez gösteren bizler olduk. Tabi hala ülkemizde, toz geldimi gelmedimi, canım kırk yılın birinde gelir, gelse ne olacak toz işte etkisi varmı yokmu diyen kesimlerde var. Akademik dünyada da var elbet bunların uzantıları ama bir kere at gözlüğü takmayasınız gözünüze etrafı izleyemez olursunuz ve sahibinizin dehlemesi dışında da komut tanımazsınız, ama hayat rahattır yem çuvalını bağladılarmı başınıza karnınız doydumu, sırtınıza da bir battaniye, gel keyfim gel. Ama bedeli vardır elbette. Sırtınıza yüklenen yükü veya size teslim edilen ve çekmekle yükümlü olduğuğunuz arabayı sahibinizin istediği yere götürmektir vazifeniz.Yük yükleyemez sadece yük çekersiniz.