Yağışta(Yağmur, kar) yollar neden kaygan olur

Duya duya alıştırmışlar bizi bir kere, yağışta yollar kaygan olur diye. Doğrudur da hele o ilk damlalarda yollar aşırı kaygan olur ve trafik canavarı yollarda kol gezer durur. İyi anladık diyelim ki ilk yağışta yollarda biriken toz toprak yağ pis her ne ise yolların kayganlaşmasına neden oldu ama ya yağışın ilerleyen dakikalarında. Yollardan seller akar ama yollar hala kaygandır. İyi de kardeşim yoldaki toz pis kir yağ akan su ile temizlenmedi mi? Bugünün teknolojisinde imal edilen lastikler de yollarda kaysın diye değil bizi yolda tutsun diye yapılmıyor mu. Ne o şekiller desenler o zaman herbiri suyu daha iyi akıtsın yola ile aramda hiçbir engel kalmasın diye değil mi? İyi de neden kayarım o zaman? Hele de karda?

Şimdi hemen cevaba geçelim ama buraya bir video ekleyelim ve onu bir seyredin sonra da dönün yine buraya;

İşte ustasının elinde bir yumaktan vazoya dönüşen kil mineralinin serüveni ama ustasının elinde.

Şimdi bir de şu gerçeği düşünün. Bize en yakın çöl Sahra oradan kalkıp bize gelen tozlar da kil minerali  şu yukarıda görünen çamurun tıpkısının aynısı.

İşte yağışla hatta onun öncesinde bize gelen de bunlar, şimdi bunları tekerlek ile yol arasında düşünün. Buldunuz anladınız değil mi neden yolların yağışta kaygan olduğunu.

E kara ne oldu diyeceksiniz hemen doğrudur kar basınç altında buza dönüştüğü anda sürtünme sıfırlanır birde buna tozun kilin kayganlığını ekleyin. Kimse düşünmez ama kil ile birleşen kar daha da kaygan olur.

Kışın toz gelmez zannedilir ama onu da göstermek için Şubat ayına ait  şu uydu görüntüsüne bir bakın.

İşte Sahradan kalkan ve bize doğru gelen ve on binlerce ton mertebesinde kil minerali. Böyle toz taşınımlarının hemen ardından yollardan kaza haberleri gelir, bırakın otomobilleri otobüsler kayar hatta bunu bilmeyen uçaklar dahi pist dışına çıkar.

Aslında ne kadar da basit. Toz durumunu da hava raporuna katıp sürücüleri uyaracaksınız hepsi bu. Karadakini ve de havadakini de, eninde sonunda yere inmiyormu uçak?

İşte yağışta yolların kaygan olmasının bilimselcesi, gerisi hurafe, uydurmaca ama kaydırmacası da bir gerçek elbette.